การใช้ปุ๋ยเคมีในระบบปลูกพืชไร่ ตอนที่ 3 ผลการวิจัยการใช้ปุ๋ยในระบบปลูกข้าวฟ่าง

ตอนที่ 3 
ผลการวิจัยการใช้ปุ๋ยในระบบปลูกข้าวฟ่าง

การทดสอบการใช้ปุ๋ยในระบบปลูกพืช ; ถั่งเหลือง-ข้างฟ่าง

โดย ประสาร พรมสูงวงศ์, หรั่ง มีสวัสดิ์, ประดิษฐ์ บุญอำพล และสันติ ธีราภรณ์,
รายงานผลการวิจัย ปี 2537 หน้า 20
กลุ่มงานวิจัยความอุดมสมบูรณ์ของดินและปุ๋ยพืชไร่, กองปฐพีวิทยา, กรมวิชาการเกษตร


....การปลูกพืชตระกูลถั่วเป็นพืชแรกและมีพืชหลักเป็นพืชปลูกตามในระบบ Sequent crop ช่วยทำให้ผลผลิตของพืชหลักเพิ่มขึ้นโดยใช้ประโยชน์จากการไถกลบพืชแรกเป็นปุ๋ยพืชสดบำรุงดิน 
การใช้ระบบถัวเหลืองข้าวฟ่างในระบบ Sequent crop ในท้องถิ่น จ.ชัยนาท และนครสวรรค์ 
โดยมีการใช้ปุ๋ยเคมีอัตราต่าง ๆ ใส่ให้กับถั่วเหลืองและข้าวฟ่างความแตกต่างกันในระดับความ
อุดมสมบูรณ์ของแหล่งปลูกทำให้ผลผลิตเฉลี่ยของถั่วเหลืองฝักสดแตกต่างกัน อิทธิพลของอัตรา
ปุ๋ยฟอสเฟตร่วมกับโพแตสมีผลทำให้ผลผลิตถั่วเหลืองสูงกว่าผลผลิตที่ไม่ไม่ได้รับปุ๋ยเลยอยางมี
นัยสำคัญทางสถิติ การปลูกข้าวฟ่างตามโดยใส่ปุ๋ยไนโตรเจนอัตราต่าง ๆ กันเพียงอย่างเดียวโดย
ใช้ปุ๋ยฟอสเฟตและโพแตชตกค้างจากถั่วเหลืองพบว่าแหล่งหลูกยังแสดงอิทธิพลต่อผลผลิต
ข้าวฟ่างในดินต่างชนิดกันอัตราปุ๋ยไนโตรเจนที่ 5 และ 10 กก./ไร่ ให้ผลผลิตข้าวฟ่างสูงไม่แตกต่าง
ทางสถิติ ซึ่งหมายถึงอิทธิของถั่วเหลืองปลูกเป็นพืชแรกสามารถช่วยเพิ่มศักยภาพการผลิตของดิน
ที่ใช้ปุ๋ยไนโตรเจนเพียงอัตราครึ่งหนึ่งของอัตราแนะนำ (10-10-5) ก็สามารถช่วยเพิ่มผลผลิต
ข้าวฟ่างได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งการศึกษาต่อเนื่องจะเป็นข้อมูลช่วยในการประเมินผล
การทดลองอย่างชัดเจนขึ้น

การศึกษาผลกระทบของการจัดการระบบปลูกพืชต่อสถานภาพความอุดมสมบูรณ์
ของดินระยะยาว

โดย ประดิษฐ์ บุญอำพล, บุญเลิศ บุญยงค์ และ สันติ ธีราภรณ์

รายงานผลการวิจัยปี 2537 หน้า 18

กลุ่มงานวิจัยความอุดมสมบูรณ์ของดินและปุ๋ยพืชไร่, กองปฐพีวิทยา, กรมวิชาการเกษตร

 

....การศึกษาผลกระทบของการใช้ระบบปลูกพืชในดินกลุ่ม Paleustults ที่มีการปลูกพืชต่อเนื่อง
ระยะยาวเพื่อให้เห็นว่าระบบปลูกพืชใดจะมีผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงคุณสมบัติดิน
ในทางที่ดีขึ้นหรือเสื่อมสภาพลงแม้ว่าจะมีการใช้ปุ๋ยเคมีร่วมด้วยก็ตาม จากคุณสมบัติดินใน
ระยะเริ่มการศึกษาซึ่งมี ปฏิกิริยาเป็นกรดจัดและมีปริมาณอินทรีย์วัตถุปานกลาง การปลูกที่
ใช้ระบบปลูกที่มีพืชตระกูลถั่ว เช่น ถั่วพร้าหรือถั่วลิสง ปลูกเป็นพืชแรกไม่แสดงอิทธิพลเกื้อกูล
ต่อข้าวฟ่างที่ปลูกตามในปีแรก แต่การปลูกพืชเดี่ยวในระบบไว้แขนง (Ratoon) เช่น ข้าวฟ่าง
พบว่าผลผลิตจากข้าวฟ่างแขนงให้ผลผลิตสูง เมื่อมีการใส่ปุ๋ยตามอัตราแนะนำ และแม้ว่าการ
ปล่อยแปลงให้ว่าง (Fallow) ยังแสดงอิทธิพลในทางบวกต่อการปลูกข้าวฟ่างตามแต่ในปีที่สอง
นั้นข้าวฟ่างที่ปลูกตามพืชตระกูลถั่วในระบบ แสดงอิทธิพลในการส่งเสริมให้ข้าวฟ่างให้ผลผลิต
ดีขึ้น การพักดินยังคงให้ผลผลิตข้าวฟ่างสูงเช่นกันการกระจายของฝนมีอิทธิพลต่อการปลูกใน
ระบบพืชตามโดยเฉพาะพืชหลัก ดังนั้นการปลูกพืชในระบบดังกล่าวต่อเนื่องระยะยาวจะเป็น
ข้อมูลยืนยัน ความเหมาะสมของระบบและปริมาณธาตุอาหารในดิน

การทดสอบการใช้ปุ๋ยในระบบปลูกพืช ; ถั่วเหลือง ข้าวฟ่าง ในไร่กสิกร

โดย ประสาร พรหมสูงวงศ์, ประดิษฐ์ บุญอำพล และ หรั่ง มีสวัสดิ์

รายงานผลการวิจัยปี 2538 หน้า 44

กลุ่มงานวิจัยความอุดมสมบูรณ์ของดินและปุ๋ยพืชไร่, กองปฐพีวิทยา, กรมวิชาการเกษตร

 

....การจัดระบบปลูกพืชในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์สูงเพื่อให้ได้ผลผลิตรวมต่อหน่วยพื้นที่สูงกว่า
การปลูกพืชเดี่ยว โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อคำนวณผลตอบแทนทางเศรษฐกิจได้ทดลองขึ้นในดิน
กลุ่มดินเหนียวสีดำและดินเหนียวสีน้ำตาลแดง ในเขต จ.นครสวรรค์ และชัยนาท ระบบปลูก
เหลื่อมฤดูระหว่างถั่วเหลือง-ข้าวฟ่างในดินเหนียวสีดำสามารถให้ผลผลิตถั่วเหลืองฝักสดและ
ข้าวฟ่างสูง ไม่ว่าจะใส่ปุ๋ยหรือไม่ก็ตาม เนื่องจากมีสถานะทางความอุดมสมบูรณ์สูงเพียงพอ 
การปลูกข้าวฟ่างเดี่ยว ๆ ไม่ใช้ระบบปลูกพืช พบว่าผลผลิตเฉลี่ยจะสูงกว่าการปลูกในระบบ
เมื่อใส่ปุ๋ยในอัตราเดียวกัน ถั่วเหลืองดูดใช้ฟอสฟอรัสไปในบางส่วน และการถูกพรางแสง
ระยะก่อนเก็บเกี่ยวถั่วเหลืองมีแนวโน้มทำให้ผลผลิตข้าวฟ่างในระบบต่ำกว่าการปลูกข้าวฟ่าง
อย่างเดียว

การทดสอบการใช้ปุ๋ยในระบบปลูกพืช ; ถั่วเหลือง-ข้าวฟ่าง ในไร่กสิกร

โดย ประสาร พรหมสูงวงศ์, ประดิษฐ์ บุญอำพล, หรั่ง มีสวัสดิ์ และ สันติ ธีราภรณ์

รายงานผลการวิจัย ปี 2539 หน้า 40

กลุ่มงานวิจัยความอุดมสมบูรณ์ของดินและปุ๋ยพืชไร่, กองปฐพีวิทยา, กรมวิชาการเกษตร

....การปลุกถั่วเหลือพันธุ์นครสวรรค์เป็นพืชต้นฤดูและเก็บเกี่ยวเป็นถั่วเหลืองฝักสด ในดินร่วน
ปนทราย จ.พิษณุโลก และปลูกข้าวฟ่างพันธุ์สุพรรณบุรี 62 ในแถวถั่วเหลือง ก่อนเก็บเกี่ยว
ถั่วเหลือง 20 วัน ใส่ปุ๋ยอัตรา 0-0-0, 0-10-5, 5-10-5, 20-10-5 ให้กับข้าวฟ่างในระบบ 
และ 10-10-5 กก./ไร่ ของ N-P2O5-K2O ในแปลงที่ปล่อยให้หญ้าเจริญเติบโตก่อนปลูก
ข้าวฟ่าง พบว่าการกำหนดระยะเวลาปลูกถั่วเหลืองที่เหมาะสมต้องให้อยู่ในสภาพมีความชื้น
พอเพียงตลอดอายุการเจริญเติบโตจึงจะให้ผลผลิตสมบูรณ์และการปลูกข้าวฟ่างอย่างเดียว
โดยปล่อยให้หญ้าเจริญเติบโตก่อนปลูกข้าวฟ่าง แม้ว่าจะให้ผลผลิตสูงกว่าการปลูกในระบบ
ปลูกพืชร่วมกับถั่วเหลือง แต่เมื่อคิดค่าตอบแทนทางเศรษฐกิจแล้วรายได้รวมของการปลูก
ถั่วเหลืองฝักสดและข้าวฟ่างสูงกว่าการปลูกข้าวฟ่างอยางเดียวค่อนข้างมาก